Zendamateur

Details

Geschreven door: André Berends

Gepubliceerd: 30 november 2024

Sinds 15 november '24 heb ik en Yaesu FT-891 tranceiver in bezit. Deze heb ik uit een nalatenschap van David, PA0WMM tegen een schappelijke prijs kunnen overnemen.
Deze tranceiver bestrijkt de banden van 160m - 10m en 6m, dus alle HF banden vanag 1.8MHz tot en met 28MHz plus 50Mhz.
Het fijne van deze set is dat hij ook met CAT control software aangestuurd kan worden. Enige nadeel is dat je wel eerst voor de drivers even de site van Yaesu moet bezoeken om onder het knopje "Files" de drivers voor de SCU-17 en de tranceiver zelf moet downloaden. (Ik heb zo ook in 'downloads' gezet, scheelt zoekwerk.
Het vervelende van de drivers die Windows zelf heeft is dat die niet met deze spullen werkt. Op een één of andere manier is die driver gewoon te oud ofzo. Dus eerst de drivers updaten voordat je de FT-891 aansluit!

Nadat dit klaar is kun je de FT-891 ansluiten met een gewone USB-A naar USB-B kabel, dit is een USB kabel met zo'n 4-kante stekkertje aan apparaat zijde. Die zijn er al een lange tijd.
Als het allemaal goed is zie je in apparaatbeheer (Windows toets - X, en dan 'apparaatbeheer')  van je Windows computer dat er 2 com-poorten bij gekomen zijn, n.l. "Silicon Labs Dual CP2105 UART Bridge: Enhanced COM Port (COMx)" en "Silicon Labs Dual CP2105 UART Bridge: Standard COM Port (COMx)" De 'x' geeft aan welke COM-nummer deze poorten hebben gekregen.
Het zelfde verhaaltje geld ook voor de SCU-17, die levert 2 identieke poortjes op als de FT-891. Een tip die ik mee geven wil is eerst de FT-891 aansluiten en daarvan de COM-port nummers noteren.
Daarna alleen de SCU-17 en schrijf die COM-poort nummers ook op. Als het goed is heb je dan 4 verschillende nummers.
Voor de FT-891 moet je wel nog even één instelling aapakken, n.l. de instellingen van de "Enhanced" COM-poort van de FT-891. (dus in Apparaatbeheer 2x met links klikken op die betreffende poort)
Op tab-blad Poortinstellingen moet je de regel 'stopbits' op 2 zetten, anders doet je FT-891 niet veel met de CAT-opdrachten uit de PC. In IT jargon is het '9600,8,n,2' 9600 bits per seconde, 8 data bits, geen pariteit contrôlebit en 2 stopbits. Zie plaatje hier onder:.
Als je dit klaar hebt, kun je de software die je gebruikten wilt ook als zodanig instellen. Ik snap alleen niet waarom Yaesu hier er voor gekozen heeft 2 stopbits te eisen en niet 1 wat bij de meeste seriele hardware gerbuikelijk lijkt te zijn.
Mogelijk dat dit ook voor andere Yaesu tranceivers geld, zoals de FT-991(a).

Voor FT8 werk gebruik ik het pakket MSHW, ik vind dit pakket prettiger werken als WSJT-X. Maar dit is een persoonlijke voorkeur.

Wat mij al een tijdje opviel was dat als ik met de FT-891 op 6m (50.313MHz) in FT8 wat probeerde te doen  is dat ik de frequentie op een één of andere manier niet leek te kloppen.
Na het bekijken van een youtube filmpje (deze dus, van Thomas - ND3N) zag ik dat ik enkele andere instellingen nog moest aanpassen.
Hieronder heb ik een tabel neer gezet met instellingen die volgens Thomas - ND3N nodig zijn om met bijvoorbeeld FT8 uit te kunnen komen.
Ik had menu optie 08-01 op 'PSK' staan, maar met 'OTHERS' kun je het ontvangst iets opschuiven met 'display' en 'shift' (Opties 08-03 en 08-04) zodat je alles weer op de juiste plek hebt staan. Ook is belangrijk dat optie 08-12 op USB staat, FT8 (en FT4) gebeurt atlijd in USB, ook op 80m en 40m!

Nu kun je bedenken dat de CAT snelheid (menu optie 05-06; hier 9600 bps) niet echt van invloed is maar veel sneller is ook echt niet nodig. Je hoeft immers geen fotoalbum of complete symfonie van Beethoven te versturen via die connectie. Je verstuurd korte opdrachtjes zoals 'stel frequentie in op 50.313 MHz', of 'zet zender uit'.

Deze instellingen zullen vast niet de beste zijn, maar voor mij werkt het prima. Je kunt deze als leidraad gebruiken voor jezelf.

Voor de liefhebber heb ik nog een PDF gemaakt met daarin alle menu opties die de FT-891 heeft.
Deze vind je hier. Tip: print het uit en houd deze binnen handbereik.
De gele regels heb ik t.o.v. de 'default' instellingen aangepast.

Details

Geschreven door: André Berends

Gepubliceerd: 09 oktober 2024

Eigenlijk is dit verhaal een zijstraat van APRS via het ISS, zaken als het uitrichten van een antenne en weten wanneer het ISS overvliegt zijn exact het zelfde.
Enige verschil is hier dat je alleen ontvangt en geen signaal verstuurd naar het ISS.

Om het signaal vanaf het ISS te kunnen ontvangen is een zichtverbinding te hebben. Hierbij 'zien' beiden stations (ISS en jouw radio) elkaar zonder dat er iets tussen zit zoals gebouwen, een dicht bos en zo meer.
Je kunt ook met een simpelel portofoon iets ontvangen, maar ook met een grotere mobiel of basis set op de  juiste frequentie (145.800MHz).
Met een antenne kun je ook veel doen. Een eenvoudige rondstraler kan prima voldoen, echter omdat deze niet zozeer 'omhoog' kijkt maar rondom richting de horizon mis je het signaal dat meer van hoger aan de hemel komt. Dan mis je mogelijk toch een deel van die uitzending.
Dan komt een arrow-antenne mooi van pas. Dit is in mijn geval een 3 element yagi voor 2m en een 7 element yagi op 70cm die 90° ten opzichte van elkaar gemonteerd zijn op één drager. In het hierboven genoemde artikel heb ik hem in de hand. Andere opties zijn QFH antennes en Turnstile antenne of een grotere yagi systeem met een elevatie rotor zodat de antenne omhoog ge-eleverd kan worden. Nadeel van dat laatste: duur en redelijk complex.

Nu je het ontvangen voorelkaar hebt, gaan we proberen mee te 'lezen':
Het 'schrijven' van zo'n SSTV plaatje kun je ook weer op verschillende manieren doen. De meest eenvoudige manier is om de app 'Robot36' in je Android apparaat (smartphone/tablet) te installeren. Deze app maakt geruik van het microfoontje in je apparaat om de geluiden om te zetten in een plaatje op het scherm. Dus hier simpel je telefoon/tablet naast je radio te leggen en dan even mondje dicht. Niet vergeten de volume van je radio omhoog te zetten...
Mooiere manier is dat je de radio via een interface aan je laptop aansluit. Ikzelf gebruik dan een Yaesu FT818nd met een SCU-17 interface. Op de foto hier rechts-boven heb ik de spullen ook zo aangesloten. Voordeel hiervan is dat je eventuele toeschouwers ook een en ander kunt uitleggen waar je mee bezig bent.
Ook hier is het een kunst of uitdaging de antenne optimaal richting het ISS te laten wijzen. Per toeval leerde ik vandaag dat de android app "ISS Detector" hier een erg handig hulpje bij kan zijn. (Uitleg volgt mogelijk nog).
Terug naar het ontvangen en meeschrijven: Met programma's als MMSSTV en RX SSTV kun je dan de fluittoontjes die je hoort om zetten naar een plaatje dat dan vanaf het ISS uitgezonden wordt. SSTV mode is PD120, dit is een protocol die bepaald hoe snel de gehele afbeelding verzonden word (PD120 = 'fast 640 x 496' mode in 120 seconden), welke toonhoogte welke kleur is en zo voorts. Als alles goed aangesloten en ingesteld is, komt er vanzelf een plaatje inbeeld. Veel plezier er mee!!

HIeronder staan enkelen die ik zelf heb ontvangen op onder andere deze manier.

2024

2019

2015

Details

Geschreven door: André Berends

Gepubliceerd: 07 oktober 2024

Een zendamateur kan weinig beginnen zonder radioapparatuur en antennes. Op deze pagina heb ik een lijstje gemaakt van de spullen waar ik de beschikking over heb.
Als je dat bekeken hebt, kun je concluderen dat ik redelijk flexibel ben met de keuze uit de amateurbanden waarop ik kan uitkomen.
Voor HF (1.8 - 30MHz) heb ik alleen compromis antennes, zodat je niet het meest optimale hebt om je signaal de lucht in te slingeren. Hier-en-daar is op dat vlak zeker nog een en ander te verbeteren.
De Diamond CP6 moet ook nog nagezien worden, grote kans is dat de coax er naartoe niet helemaal fris is.
Voor VHF en hoger (dus 50Mhz tot en met 440MHz) heb ik wel goede yagi's. Alleen op dit moment (8 oktober '24) zijn die ook wel toe aan onderhoud en controles. Helaas zijn de SWR waarden niet echt lekker. Deze yagi's kan ik met een Yaesu G-650c rotor 450° in het rond draaien. (450°?? Ja, deze rotor heeft 90° overlap tussen Noord en Oost)
De verticals voor 2m/70cm zijn gewoon in orde. Hier valt weinig aan te passen.

De kleur groen gebruik ik voor thuis, staat dus vast opgesteld.
De kleur geel gebruik ik primair voor portable en/of vakantie werk, heeft dus geen vaste opstelling.

Het lijkt mij duidelijk dat de D-Original en Comet CHL-25S primair mobiel gebruikt worden.
De ATAS-120a kan ook mobiel gebruikt worden, maar om dat te kunnen doen moet ik eerst een magneetvoet hiervoor restaureren. Ook het gebruik op VHF/UHF (2m en 70cm) heb ik zo mijn twijffels.

Kleuren hier:
Groen -> Vaste opstelling.
Geel -> Primair mobiel, maar wordt ook wel eens thuis gebruikt.
Blauw -> Primair thuis, maar kan ook onderweg gebruikt worden.
Rood -> Defect, maar wegens verschillende redenen nog in bezit. (Zijn dus ook niet te koop, dus vraag er ook niet naar!)

De Endfed en CP6 kan ik afstemmen gebruik ik een MFJ-969 Versa Tuner II die ik hier op de plank heb staan.
Om de Yaesu FT-891 en FT-818 buitenshuis (portabel of op vakantie) te kunnen gebruiken heb ik 2 50Ah LiFePo4 accu's en een K-Po KPS-8230 voeding beschikbaar.
Naast boven genoemde tranceivers heb ik ook nog een 3-tal SDR ('Software Defined Radio') dongles liggen, waarvan er één van FunCUBE is.
In combinatie met een 125MHz upconverter kan ik in theorie vanaf 0MHz tot ver voorbij 1000MHz alles ontvangen.

Ook hier:
Groen -> gebruik ik alleen thuis
Geel -> gebruik ik zowel thuis maar ook portabel.
De Baycom modems gebruik ik niet meer, maar heb ze nog wel liggen. (Ook hier: zijn niet te koop, dus er ook niet naar vragen!)

De SCU-17 interfaces kan ik tegelijk gebruiken op 2 verschillense computers. Hierbij kan ik kiezen welke 2 tranceivers ik dan tegelijk gebruiken wil.

Voor digitale modes (FT8, WSPR en dergelijke) gebruik ik in mijn shack een desktop computer (Windows 10) en een Intell NUC ocmputertje (Win 11).
De desktop kan ook in combinatie met mijn Yaesu FT5d tot SystemFusion/Wires-X hotspot 'omgebouwd' worden,
Een Windows 11 laptop gaat ook mee op vakanties zodat ik ook daar met digitale modes uit kan komen op de amateurbanden.
Ook kan ik gebruik maken van een android tablet met daarop het pakket 'FT8CN' en 'FT8TW'. Deze APP's vind je helaas niet in de Google App Store, maar moet je downloaden en naar je Android apparaat kopieren en daarvandaan de installatie starten.